In mijn vorige artikel schreef ik over mijn oma. Over het glaasje kindercola bij het raam. Over dat kleine momentje dat toen bijzonder voelde. En nu ineens een herinnering is.
Ze was opgenomen in het ziekenhuis en we zouden er afgelopen weekend naartoe gaan. Vrijdag kwam het verdrietige bericht dat ze is overleden.
We gaan haar missen.
Haar lach, haar warmte, het geinen met elkaar, het samen genieten van de kleine dingen, en het gevoel dat je altijd welkom bent.
In dit blogartikel wil ik er, in alle eenvoud, iets over delen. Geen groot verhaal, maar een paar inzichten en tips die kunnen helpen. Want afscheid nemen verloopt bij hoogsensitieve kinderen vaak net even anders.
Zo overleed een paar maanden geleden plotseling een oud-collega. Daarvoor mijn opa. En nu, met het overlijden van oma, komen de herinneringen en het verdriet weer even boven. Alles lijkt ineens dichterbij. Misschien herken je dat ook wel. Soms komt rouw in laagjes, of golven, en soms onverwacht.
Hoe rouwen hoogsensitieve kinderen?
Hoogsensitieve kinderen voelen veel. Hun eigen emoties en die van anderen. Ze denken diep na, ook over thema’s als verlies, dood en herinneringen. Dat kan verwarring geven. Want wat voel ik zelf, en wat neem ik over van de ander?
Rouw uit zich bij hen vaak net even anders.
Denk aan:
• terugtrekken en stil worden
• boze buien zonder duidelijke aanleiding
• plotseling veel vragen (ook dagen of weken later)
• meer spanning in het lijf: slecht slapen, sneller huilen
• of juist ‘gewoon doorgaan’… tot het ineens te veel wordt
Bij kinderen die gevoeliger zijn ingesteld, blijven indrukken vaak langer hangen. Ook als het niet meteen zichtbaar is.
Wat helpt?
Blijf benoemen wat er is
Leg het uit in eenvoudige taal. Niet zwevend of vaag, maar concreet. “Oma is overleden. Dat betekent dat ze niet meer leeft. En dat voelt verdrietig.”
Verhalen kunnen steun geven
Boeken over rouw of afscheid helpen om woorden te geven aan wat ze zelf nog niet kunnen uitleggen. Vaak opent dat ook het gesprek.
Kleine rituelen geven houvast
Een kaarsje, een herinneringsdoosje, een foto op een mooie plek, een liedje luisteren. Zo help je je kind om verlies tastbaarder te maken en niet alles binnen te houden.
Let op gevoelige ‘triggers’
Muziek, geuren, plekken… ze kunnen iets raken. En dat hoeft niet direct, het kan ook jaren later nog iets losmaken.
Ik weet nog dat ik als kind — ik was een jaar of zeven — met mijn ouders en een bevriend stel in een zwembad was, toen we daar verdrietig nieuws te horen kregen. Geen lang gesprek, geen heftige scène, maar wel iets wat me bijbleef. En nu, jaren later, denk ik er nog steeds aan als ik dat ene liedje hoor dat toen op de achtergrond speelde. Alsof die emotie nog ergens opgeslagen ligt.
Bij hoogsensitieve kinderen komt dit vaker voor. Wat ze horen, zien of voelen, wordt diep opgeslagen. Soms op een plek waar ze (nog) geen woorden voor hebben. En als ouder kun je helpen om er, later, samen betekenis aan te geven. Zonder oordeel. Gewoon: “Wat maakt dit liedje voor jou zo bijzonder?” of “Wat voel je als je eraan denkt?”
Geef de tijd
Soms zie je pas weken of maanden later dat een kind nog met het verlies bezig is. Dat is normaal. Laat het af en toe terugkomen in kleine gesprekjes, zonder het te forceren.
Laat ook jezelf zien
Ben je zelf verdrietig? Dat mag je delen. Zo leert je kind: gevoelens horen erbij, je hoeft ze niet te verstoppen. Rouw mag er zijn, ook in kleine stukjes.
Het mag even stil zijn
Ik voel het zelf ook. Hoe alles op elkaar stapelt. Hoe eerdere verliezen weer voelbaar worden als er nieuw verlies bijkomt. En hoe muziek me soms ineens terugbrengt naar een moment waarvan ik dacht dat het inmiddels was ingedaald.
Daarom houd ik dit artikel nu even klein.
Later dit jaar schrijf ik vast nog eens uitgebreider over afscheid, verlies en hoe dat werkt bij gevoelige kinderen (en ouders).
Voor nu neem ik de tijd.
Voor herinneringen.
Voor verdriet.
En voor alles wat deze periode met zich meebrengt. Zacht, rustig, en op mijn manier.
