Claudia Cantineau, eigenaar van de praktijk De Plaatjestuin, begeleidt beelddenkers bij onder andere het lezen, rekenen, automatiseren én klokkijken. Ze geeft hieronder handige tips.
“Beelddenken is niet per se een leerprobleem, maar eerder een andere manier van denken en leren. In een schoolsysteem dat vaak sterk op taal en schrift is gericht, kunnen beelddenkers wel soms moeite hebben om mee te komen, vooral bij vakken als lezen en schrijven.
Laten we meteen een voorbeeld nemen: je zoon gaat bij een vriendje spelen, maar je wilt dat hij op tijd thuis is voor het eten. Als je dan zegt dat hij om 17:30 thuis moet zijn, dan kun je er bijna zeker van zijn dat hij dit niet is. Niet omdat hij niet luistert, maar omdat het gewoon te lastig is om het te begrijpen. Wat kun je dan doen? Koppel aan het tijdstip een beeld. Bijvoorbeeld: als de lantaarnpalen aangaan, moet je naar huis komen om te eten. De kans dat hij dan wel op tijd thuis is, is vele malen groter.
Inzicht in tijd
Om te kunnen klokkijken is het belangrijk dat een beelddenker inzicht gaat krijgen in tijd en volgorde. Omdat dit inzicht er niet is, vinden ze klokkijken dus heel erg lastig. Maar het is wel aan te leren. Daarover later meer.
Wat heel erg meespeelt bij beelddenkers is dat ze geen besef hebben van tijd. Een uur, een minuut, het zegt ze helemaal niets. Maar ook de volgorde van heden en verleden, of morgen en gisteren, is voor beelddenkers heel erg lastig.
Hoe kun je tijdsbesef ontwikkelen? Allereerst is het belangrijk dat jouw kind tijdsbesef gaat ontwikkelen. Want zonder tijdsbesef kun je ook geen klokkijken. Pas als het tijdbesef aanwezig is, kun je starten met het leren van de klok.
Maar hoe pak je dat dan aan? Als je mij al langer volgt, dan weet je dat ik vaak spelletjes doe met kinderen in mijn praktijk. Dit doe ik dus ook voor het aanleren van de klok.
Als je een kind tijdsbesef wilt aanleren, kun je dit doen met een stopwatch of een kookwekker. Zet deze bijvoorbeeld op 1 minuut. Het kind sluit zijn ogen en doet ze open als hij denkt dat de minuut voorbij is. Doet hij ze te vroeg open, dan doe je de oefening opnieuw. Of laat hem bijvoorbeeld springen als hij denkt dat de minuut om is.
Zodra dit lukt, kun je gaan uitbreiden. Ga naar 2 minuten, en zo verder.
Of ga vragen stellen:
• Hoe lang sta je onder de douche?
• Hoe lang is het lopen naar opa en oma?
• Hoe lang duurt de zwemles?
Op deze manier kun je jouw kind tijdsbesef leren. Als het gelukt is, kun je starten met leren klokkijken. Want het tijdsbesef is er.
Ik heb heel wat timers gezet. Toen onze kinderen klein waren konden ze ook nog geen klokkijken. En steeds was het weer een heel gedoe om ze op tijd op school te krijgen. Ik voelde me net zo’n politieagent. Steeds bleef ik maar weer roepen: schiet nou eens op. We komen te laat op school.
Opstaan, wassen, aankleden, ontbijten. Wat een race iedere ochtend weer. Totdat ik de timer ging zetten.
Ik zette hem op 10 minuten en binnen die tijd moesten ze aangekleed zijn. De eerste keren lukte dat natuurlijk niet, maar ik hield vol en het ging steeds beter. Als dat klaar was ging de timer weer op 10 minuten en dan moesten de boterhammen op zijn. Je raadt het al, ook dat ging niet zonder slag of stoot, maar we hielden vol. En zo deed ik dat bij iedere activiteit. ’s Ochtends bij het opstaan, maar ook ’s avonds bij het slapen gaan.
Uiteindelijk lukte het ze om op tijd klaar te zijn. Het tijdsbesef zat er in. En daarna konden we gaan klokkijken. En dat was toen zo aangeleerd.
Klokkijken oefenen
Wanneer jouw kind moeite heeft met klokkijken, kan ik jouw kind in één sessie de klok leren. Ik gebruik hier een stappenplan voor waarin ik eerst begin met de hele uren en vervolgens naar de halve uren en zo verder. Dit heet top-down leren. Van het geheel, dus de hele klok, naar de minuten.
Ook hier geldt weer net als met leren lezen en rekenen, dat ze alles visueel in hun hoofd gaan zetten. Ze gaan er een beeld van maken. Door op deze manier de klok aan te bieden is het voor een beelddenker veel overzichtelijker. Het plaatje van de klok krijgen ze ook mee naar huis, zodat ze het thuis kunnen ophangen.
In deze tijd hebben veel mensen geen klok meer in huis, want iedereen kijkt op zijn telefoon hoe laat het is. Maar een beelddenker wat net de klok kent, zal willen oefenen om het goed in zijn hoofd te houden. Daarom is het voor hen fijn als er toch een analoge klok in huis is. Heb je die nu niet? Ga dan even naar de Action of de Blokker. Voor een paar euro heb je een analoge klok en kan je kind goed oefenen.”
TIP! Heeft jouw kind ook moeite met klokkijken en twijfel je (nog) of hij ook een beelddenker is? Doe dan de beelddenktest (onderaan op de pagina). Deze vraag je heel gemakkelijk aan op de website van Claudia. Door je gegevens achter te laten, krijg je hem direct in je mailbox.
